1920: wojna polsko-chińska

"Rozejm z bolszewikami spiszem bagnetami"
 Benedykt Hertz

Choć w 1920 r. traktowaliśmy bolszewickich jeńców zazwyczaj humanitarnie, to jedną ich kategorię - zgodnie z nieoficjalną polityką - rozstrzeliwaliśmy na miejscu: Chińczyków. Skąd się wzięli Chińczycy w Armii Czerwonej? Służyło ich tam wiele tysięcy. Rekrutowali się z emigracji zarobkowej, zasiedlającej nie tylko Syberię, ale również Moskwę, Kijów czy Odessę. Chińskie oddziały w bolszewickiej służbie odznaczyły się okrucieństwem. Nic więc dziwnego, że mieli złą reputację i "na wszelki wypadek" nasza armia ich odstrzeliwała. Ci Chińczycy musieli mocno zapaść nam w pamięć, bo w latach '30-tych Szab Generalny snuł scenariusze przewidujące bolszewizację Chin i pojawienie się chińskich dywizji na granicy - czyli za Baranowiczami i Nieświeżem.

Poniżej: chińscy bolszewicy na ulicach Odessy, 1919 r.

Jak zginął ks. Igancy Skorupka?

W sobotniej "Rz" prof. Andrzej Nowak, pisząc o starciu pod Ossowem stwierdza, że relacje dotyczące śmierci ks. Ignacego Skorupki są sprzeczne: jedne mówią o tym, że kapłan zginął prowadząc ochotników do ataku, idąc w pierwszym szeregu z krzyżem w ręku. Inne wskazują, że ks. Skorupka dostał kulę, gdy udzielał ostatniego namaszczenia rannemu żołnierzowi. Wybitny piłsudczykowski historyk Władysław Pobóg-Malinowski, wyjaśnił już jednak w swej monumentalnej "Najnowszej Historii Politycznej Polski 1864-1945", skąd się wzięły te sprzeczności. Wersja o śmierci kapłana podczas szarży, z krzyżem w ręku została wymyślona przez jego znajomych, hardkorowych piłsudczyków odpowiedzialnych w 1920 r. za wojnę psychologiczną. To typowa historia wymyślona dla podniesienia ducha. Ale w niczym nie odejmuje ona ks. Skorupce chwały - to był patriotyczny kapłan, który zginął wykonując swój obowiązek - nie bacząc na niebezpieczeństwo udzielał posługi polskim żołnierzom.